nowoczesne siedlisko w genowefie
Ideą projektu jest stworzenie domu będącego propozycją zastosowania charakterystycznych elementów architektury miejsca w połączeniu z nowoczesnymi technologiami. W odpowiedzi na coraz bardziej odczuwalne skutki gwałtownych zmian klimatu założenie pracy to skonstruowanie prostych rozwiązań funkcjonalno – technicznych, które zaprezentowałyby formę, w jakiej można myśleć o nowoczesnym domu na wsi, by był on estetyczną kontynuacją osadnictwa wiejskiego sprzed lat i pełnił rolę spowalniacza tych negatywnych globalnych zmian w skali mikro. Ponieważ wraz z postępem cywilizacji zmienia się także postrzeganie domu i jego rola w tożsamości człowieka, po przyjrzeniu się definicji i pochodzeniu określenia „siedlisko”, zaprojektowano dom o następujących cechach:
- tradycyjny w formie,
- szanujący krajobraz i otoczenie poprzez właściwe proporcje, zastosowanie naturalistycznego ogrodu,
- skonstruowany w sposób wspomagający ograniczenie strat energii,
- przejrzysty, czytelny układzie funkcjonalnym, czerpiącym z dawnych układów zagród wiejskich, ale będący także odpowiedzią na mnogość potrzeb współczesnego inwestora,
- łatwy w readaptacji w nawiązaniu do traktowania cyklu życia budynku jako wieloletnim procesie wymagającym możliwości swobodnego kształtowania, dzielenia przestrzeni.
Ze względu na znaczny udział budownictwa w emisji dwutlenku węgla do atmosfery sformułowano założenie domu jako jednej z wielu wiejskich jednostek osadniczych, które wykorzystując potencjał natury i areału są w stanie częściowo funkcjonować samowystarczalnie w zakresie wytwarzania energii, korzystania z wody i produkcji żywności. Oprócz znaczenia ekologicznego i ekonomicznego dom ma być propozycją wypełnienia tradycyjnej tkanki wiejskiej nowoczesną architekturą – nowoczesnym E k o – s i e d l i s k i e m.
Zabudowa podzielona została na 2 obiekty, których powtarzalne bryły o takich samych szerokościach i wysokościach dzielą całość na 3 główne funkcje: dzienną, sypialną i gospodarczą.
Punktem wyjścia dla zorganizowania funkcji było wyodrębnienie 2 osobnych wejść: głównego („czystego”) i roboczego („brudnego”). Wejście główne umieszczone zostało na stronie frontowej, pomiędzy strefą dzienną i sypialną, naturalnie oddzielając funkcję prywatną od centrum domostwa. Dla zaakcentowania podziału funkcji w tym miejscu, a jednocześnie wyeksponowania idei sprzężenia domostwa z krajobrazem, naturą, ten niewielki fragment budynku ma prostą kubiczną bryłę, zielone ściany i dach, tworząc zapraszający klimat i dający użytkownikowi wrażenie, że krajobraz przenika przez dom.
Założeniem projektu jest spełnienie przez gospodarstwo roli żywicielskiej, której nierozłączną część stanowi praca w warzywniku, ogrodzie, dlatego zaprojektowano także bardziej dyskretne wejście robocze od strony garażu i warsztatu. Oba wejścia prowadzą do centralnego obszaru domu – części dziennej z kuchnią.
W głównej strefie wejściowej wydzielono wiatrołap z pojemnymi szafami mogącymi pomieścić także odzież gości, a za nimi małe pomieszczenie mogące pełnić funkcję pokoju kinowego (lub w razie potrzeby gabinetu ze względu na bliskość wejścia). Ta droga pozwala na szybkie znalezienie się w salonie z jadalnią przy jednoczesnym zachowaniu poczucia otwartej przestrzeni poprzez zastosowanie wysokiego sufitu aż po szczyt budynku i ogromnych okien zapraszających do wnętrza otaczającą dom zieleń. Swobodny charakter podkreślić ma widoczna więźba dachowa i ścianka wspinaczkowa na ścianie szczytowej. Przestrzeń dzienna na planie dużego kwadratu daje możliwość łatwej readaptacji zgodnie z bieżącymi potrzebami. Za salonem i jadalnią znajduje się otwarta kuchnia oddzielona wyspą. Gospodarze mają z niej rozległy widok na front domu i część dzienną, mogą więc pozostać w ciągłym kontakcie z gośćmi, jednocześnie mając łatwy dostęp do zaplecza gospodarczego, do którego prowadzi osobne wejście robocze, niewidoczne od strony frontowego, ale także i z wnętrza części dziennej – przejście do niego ukryte zostało w zabudowie kuchennej.
Wejście robocze od strony budynku gospodarczego zapewnia wygodne wnoszenie zakupów do spiżarni bezpośrednio z samochodu, dla którego miejsce do parkowania na czas wyładunku czy załadunku zaplanowano pod wiatą.Przechodząc pod nią, dostać się można do garażu, potem warsztatu i szklarni, właściwie będąc niezależnym od warunków pogodowych. Bezpośrednio przy wejściu do części mieszkalnej umieszczono niewielką łazienkę na potrzeby gospodarzy, którzy mogą z niej korzystać po pracy w ogrodzie czy warsztacie. Zaplecze w całości składa się więc z wejścia roboczego do pomieszczenia gospodarczego (w którym przewidziano miejsce sterowniki urządzeń technicznych), łazienki i spiżarni.
Wejście główne prowadzi z jednej strony do części dziennej, a z drugiej do sypialnej. Na parterze, najbliżej wejścia znajduje się łazienka i pralnia. Kolejne pomieszczenia stanowią 3 sypialnie z garderobami. Na piętrze zaplanowano miejsce do pracy, łazienkę, garderobę i sypialnię oraz duży taras.
Podział domu na dwie bryły ze strefą wejściową pomiędzy daje możliwość readaptacji i podziału np. na dwa lokale mieszkalne. Wówczas w części dziennej poddasze techniczne można adaptować na antresolę z sypialnią, a w części sypialnej przearanżować pomieszczenia tak, by powstał pokój dzienny z kuchnią. Warsztat w budynku garażu można urządzić również jako siłownię lub pomieszczenie do hobby.
projekt wykonany na Wydziale Architektury Politechniki Poznańskiej
w ramach pracy dyplomowej magisterskiej
pod kierunkiem dr inż. arch. Krzysztofa Borowskiego, prof. PP
2022